Bij het starten van een procedure is het belangrijk om eerst goed te beoordelen welke rechter bevoegd is.
Moet de zaak naar de kantonrechter of naar de rechtbank? Is een advocaat verplicht? En bij welke rechtbanklocatie moet de zaak worden aangebracht?
Een uitspraak van de rechtbank Zeeland-West-Brabant over de aankoop van een Tesla Model X van €118.292,50 laat goed zien waarom deze vragen aan het begin van een procedure moeten worden beoordeeld.
Kantonrechter of rechtbank?
In Nederland geldt als uitgangspunt dat geldvorderingen tot € 25.000,– door de kantonrechter worden behandeld.
Bij de kantonrechter is geen advocaat verplicht. Een partij mag daar zelf procederen of zich laten bijstaan door een gemachtigde.
Gaat het om een vordering boven de € 25.000,–? Dan komt de zaak normaal gesproken bij de rechtbank terecht. In dat geval geldt meestal verplichte procesvertegenwoordiging. Een advocaat is dan dus verplicht.
Maar op dit uitgangspunt bestaan uitzonderingen.
Consumentenkoop: ook boven € 25.000,– naar de kantonrechter
Een belangrijke uitzondering is de consumentenkoop.
Bij consumentenkoop gaat het om een koopovereenkomst waarbij een consument iets koopt van een professionele verkoper. Denk bijvoorbeeld aan de aankoop van een auto, camper, caravan, vrachtwagen of boot bij een bedrijf.
Zaken over consumentenkoop worden door de kantonrechter behandeld. Dat geldt ook als het financiële belang hoger is dan € 25.000,–.
In de Tesla-uitspraak ging het om een koopprijs van € 118.292,50 inclusief btw. Toch was de kantonrechter bevoegd, omdat sprake was van consumentenkoop.
Voor de praktijk is dit een belangrijk aandachtspunt. Kijk bij aanvang van een procedure dus niet alleen naar de hoogte van de vordering, maar ook naar de aard van de overeenkomst en de hoedanigheid van partijen.
Is de koper consument? Handelt de verkoper professioneel? En wat volgt uit het koopcontract?
Die vragen kunnen bepalen welke rechter bevoegd is en of een advocaat verplicht is.
Welke kantonrechter moet de zaak behandelen?
Als duidelijk is dat de kantonrechter bevoegd is, moet vervolgens worden beoordeeld bij welke kantonrechter de zaak moet worden aangebracht.
Het uitgangspunt is dat een procedure wordt gestart bij de rechter van de woonplaats of vestigingsplaats van de gedaagde partij.
In de Tesla-zaak was Tesla Motors gevestigd in Amsterdam. De zaak had daarom bij de kantonrechter in Amsterdam kunnen worden aangebracht.
Bij consumentenkoop geldt daarnaast een beschermingsregel. De consument mag in veel gevallen ook procederen bij de rechter van zijn eigen woonplaats. In deze zaak woonde de koper in Tilburg. De zaak had daarom ook bij de kantonrechter in Tilburg kunnen worden aangebracht.
De zaak werd echter aangebracht bij de kantonrechter in Breda. Dat was strikt genomen niet de juiste locatie. Toch behandelde de kantonrechter de zaak inhoudelijk, omdat Tesla Motors niet tijdig bezwaar had gemaakt tegen de relatieve bevoegdheid.
Waarom dit van belang is
Deze uitspraak laat zien dat de bevoegdheid van de rechter uit meerdere stappen bestaat.
Eerst moet worden beoordeeld of de zaak naar de kantonrechter of naar de rechtbank moet. Daarna moet worden bekeken bij welke locatie de procedure moet worden gestart.
Juist bij geschillen over voertuigen is dit belangrijk. In mijn praktijk behandel ik regelmatig zaken over auto’s, vrachtwagens en boten. Daarbij spelen vaak vragen over non-conformiteit, garantie, herstel, ontbinding van de koopovereenkomst, gebruiksvergoeding, informatieplichten, herroepingsrecht en schadevergoeding.
Een goede beoordeling aan het begin voorkomt vertraging, extra kosten en discussie over de vraag of de procedure wel bij de juiste rechter is gestart.
Uitspraak: Rechtbank Zeeland-West-Brabant 4 maart 2026, ECLI:NL:RBZWB:2026:1451.