Buitengerechtelijke kosten en consumentenbescherming

Doe je zaken met consumenten, loop je soms tegen een onbetaalde factuur aan? En gebruik je algemene voorwaarden waarin iets staat over buitengerechtelijke kosten? Lees dan even verder.

De consumentenbescherming is de afgelopen periode behoorlijk aangescherpt. Heb je een bepaling in je algemene voorwaarden opgenomen over buitengerechtelijke kosten en sluit die net niet goed aan op de wettelijke regeling, dan loop je het risico dat je uiteindelijk helemaal géén vergoeding van buitengerechtelijke kosten krijgt.

Hoe zit het wettelijk?
De wet kent de Wet normering buitengerechtelijke incassokosten (WIK), met een bijbehorend Besluit. Daarin is vastgelegd welke buitengerechtelijke kosten je mag vorderen en over welke hoofdsom. Vroeger kon je hiervan afwijken in je algemene voorwaarden, zonder dat dat in de praktijk veel gevolgen had. De rechter kende in de meeste gevallen toch wel de wettelijk vastgestelde vergoeding toe.

Dat is veranderd.
Rechters toetsen tegenwoordig ambtshalve of een regeling over incassokosten in je algemene voorwaarden eerlijk is tegenover de consument. En afwijking van de wettelijke regeling wordt snel als oneerlijk aangemerkt. En wat is nou het vervelende, in zo’n geval mag je niet terugvallen op de wettelijk vastgestelde vergoeding. Kortom: je krijgt dan 0,– als vergoeding als je dus een foutje hebt staan in je algemene voorwaarden.

Wat maakt dat nou uit?
Neem nou een zaak waarin Univé een consument sommeerde tot betaling van premie. In de algemene voorwaarden stond onder meer dat de consument “alle kosten die wij maken om de premie alsnog van u te krijgen” moet vergoeden. De rechter oordeelde dat deze bepaling oneerlijk was, omdat er geen duidelijke grens werd gesteld aan de kosten. De consument kon daardoor niet goed overzien waar hij precies aan toe was.

De sanctie: vernietiging van het beding én geen recht meer op vergoeding van incassokosten – zelfs niet op basis van de WIK.

Dat oordeel werd eerst gegeven in een tussenvonnis van de Rechtbank Noord-Holland van 17 januari 2024 (ECLI:NL:RBNHO:2024:433), en vervolgens bevestigd in het eindvonnis van 5 februari 2025 (ECLI:NL:RBNHO:2025:959). Ook het argument dat in de praktijk gewoon werd aangesloten bij de wettelijke staffel mocht niet baten… Dus, ja, een tik op de vingers.

Tip van de week
Kijk in je algemene voorwaarden of daarin een bepaling staat over de vergoeding van buitengerechtelijke kosten richting consumenten. Sluit die niet volledig aan op de wettelijke regeling, dan kun je die beter verwijderen. De wetgever heeft immers al vastgelegd wat er in dat geval vergoed mag worden. Wijk je daar (per ongeluk) van af, dan loop je het risico dat je helemaal niets krijgt.