Tot voor kort leek het standaard: bij bouwcontracten met consumenten was er een vervaltermijn. Als er gebreken aan het licht kwamen na oplevering, moest de consument binnen een vastgestelde periode van 2, 5 of 10 jaar (de vervaltermijn) naar de rechter stappen. Gebeurde dat niet op tijd, dan verviel het recht om de aannemer aan te spreken.
Een recente uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam (ECLI:NL:GHAMS:2024:3490) zet deze ‘valbijl’ op losse schroeven. Het hof heeft geoordeeld dat het standaard vervalbeding in de AVA 2013, dat in veel koop-/aannemingsovereenkomsten wordt gebruikt, onredelijk bezwarend en oneerlijk is voor consumenten. gevolg: de aannemer kan geen beroep meer doen op deze termijn…
Lees hier het volledige arrest.
Vervalbeding: van valbijl naar open deur
Het vervalbeding in de AVA 2013 gold lange tijd als een soort juridische valbijl. Zodra de vervaltermijn was verstreken – vaak twee, vijf of tien jaar na oplevering – kon de consument de aannemer niet meer aansprakelijk stellen. Anders dan bij een verjaringstermijn kan een vervaltermijn namelijk niet worden gestuit, waarmee weer een nieuwe termijn zou gaan lopen.
Met dit arrest is dat veranderd. Het hof oordeelde dat een consument niet langer buitenspel mag worden gezet door een dergelijk beding. Zelfs na het verstrijken van de vervaltermijn kan alsnog de gang naar de rechter of de Raad van Arbitrage voor de Bouw worden gezocht. Daarmee komt het beding in een heel ander daglicht te staan en is het in feite zonder werking geworden.
Standaardcontracten niet langer waterdicht
Wat deze uitspraak extra bijzonder maakt, is dat het vervalbeding uit de AVA 2013 in vrijwel alle koop-/aannemingsovereenkomsten wordt gebruikt. Dit arrest betekent dus dat talloze standaardcontracten nu juridisch niet meer waterdicht zijn. Kortom: veel zekerheid voor aannemers is weg.
Met dit arrest in de hand krijgen veel juridische beoordelingen een andere kleur. Wat tot voor kort kansloos leek – omdat de vordering vanwege de vervaltermijn niet meer in te stellen was – kan nu alsnog aanleiding geven voor het starten van een juridische procedure.
Wat betekent dit voor jou?
Voor aannemers:
- Vertrouw niet langer blind op vervalbedingen in standaardcontracten.
- Neem klachten van consumenten serieus, ook als ze na de oorspronkelijke termijn binnenkomen.
- Herzie je algemene voorwaarden en wees transparant over aansprakelijkheid.
Voor consumenten:
- Laat je niet ontmoedigen als je volgens het contract “te laat” bent met een claim.
- Weet dat je, ook na het verstrijken van de vervaltermijn, nog juridische stappen kunt zetten.
- Bewaar alle communicatie met de aannemer goed als bewijs.
Voor juristen en advocaten:
- Grote wijziging in de jurisprudentie. Opletten dus ! Laat je niet van de wijs brengen door een vervalbeding bij een consumentenovereenkomst.
- Beoordeel claims opnieuw in het licht van deze uitspraak en weeg de proceskansen zorgvuldig af.
Conclusie
Dit arrest laat zien dat wat jarenlang vaste praktijk was, nu niet langer vanzelfsprekend is.
Het recht en de jurisprudentie is altijd in beweging. Wat jarenlang als een voldongen feit gold—zoals harde vervaltermijnen —kan door een uitspraak als deze ineens anders komen te liggen. Juist daarom is het belangrijk om kritisch te blijven, je eigen mening te vormen en actuele jurisprudentie bij te houden. Zo voorkom je dat belangrijke veranderingen ongemerkt aan je voorbijgaan.