De afgelopen maanden zijn er meerdere rechterlijke uitspraken verschenen die duidelijk maken dat de informatieplicht van een advocaat richting een consument-cliënt geen loze regel is.
In drie zaken over advocaatdeclaraties oordeelden rechters kritisch over opdrachtbevestigingen waarin alleen een uurtarief werd genoemd, zonder enige inschatting van de te verwachten kosten. Dat kan flinke gevolgen hebben.
Voor advocaten die werken met particuliere cliënten – ook in de regio Groningen en Haren – is dit verplichte leesstof.
De informatieplicht van de advocaat: waar gaat het om?
Op grond van het consumentenrecht rust op ondernemers, waaronder advocaten, de plicht om vóór het sluiten van de overeenkomst duidelijkheid te geven over onder andere:
– het gehanteerde uurtarief
– een redelijke inschatting van de verwachte kosten
– de voornaamste kenmerken van de dienst
– het herroepingsrecht bij overeenkomsten op afstand
Het enkele noemen van een uurtarief is dus onvoldoende. Dat is inmiddels vaste lijn in de rechtspraak.
Rechtbank Rotterdam: declaratie volledig van tafel
In een uitspraak van 22 mei 2025 (ECLI:NL:RBROT:2025:8620) wijst de rechtbank Rotterdam de vordering van een advocaat volledig af. De opdrachtbevestiging bevatte alleen een uurtarief van € 290,– exclusief btw en kantoorkosten.
De rechter oordeelt dat dit kostenbeding niet transparant is, en bovendien oneerlijk. Omdat de overeenkomst niet kan voortbestaan zonder dat beding, wordt deze vernietigd.
Gevolg: de consument hoeft niets te betalen.
Gerechtshof Amsterdam: 40% korting wegens schending informatieplicht
In het arrest van 8 juli 2025 (ECLI:NL:GHAMS:2025:1765) beoordeelt het hof een vergelijkbare situatie anders. Hier had de advocaat een uurtarief van € 235,– (exclusief btw en kantoorkosten) opgenomen.
Ook in deze zaak:
– geen kosteninschatting
– geen volledige informatie over werkzaamheden
– geen vermelding van herroepingsrecht
– geen schriftelijke bevestiging van de overeenkomst
Het hof noemt het beding niet transparant, maar niet oneerlijk. Toch blijft de declaratie niet volledig in stand. Vanwege schending van vier essentiële informatieplichten wordt een prijsvermindering van 40% toegepast.
Gevolg: van de declaratie blijft slechts 60% over.
Rechtbank Amsterdam: opnieuw geen betaling door gebrek aan transparantie
In de meest recente zaak van 27 juni 2025 (ECLI:NL:RBAMS:2025:4587) speelt hetzelfde probleem. De advocaat had in de opdrachtbevestiging alleen een uurtarief genoemd. Later werd een vaste prijs afgesproken van € 850,–, maar over de reikwijdte daarvan ontstond discussie.
De kantonrechter oordeelt dat het oorspronkelijke uurtarief een niet-transparant én oneerlijk beding is. De cliënt mocht ervan uitgaan dat het vaste bedrag van € 850,– álle werkzaamheden dekte.
Gevolg: ook in deze zaak wordt de declaratie volledig afgewezen.
Wat betekent dit voor advocaten die werken voor consumenten?
Deze uitspraken laten zien dat:
– het consumentenrecht van toepassing is op de overeenkomst van opdracht tussen een advocaat en een particuliere cliënt
– informatieplichten strikt worden gehandhaafd
– het ontbreken van een kosteninschatting of van andere essentiële informatie leidt tot forse sancties: van prijsvermindering tot volledige vernietiging van de overeenkomst
Advocaten – ook in Groningen en Haren – doen er goed aan hun opdrachtbevestigingen onder de loep te nemen. Het is niet genoeg om alleen een uurtarief te noemen. Een redelijke inschatting van de kosten, duidelijke communicatie over de omvang van de opdracht en informatie over het herroepingsrecht zijn essentieel.
Conclusie
Rechters stellen steeds hogere eisen aan de wijze waarop advocaten consumenten informeren voorafgaand aan een opdracht. Wie dat nalaat, loopt het risico dat de declaratie deels of volledig niet te incasseren is.
Kortom: transparantie loont – juridisch én zakelijk.