Japanse duizendknoop klinkt bijna vriendelijk. Rond 1850 is de plant als sierplant in Europa geïntroduceerd. Inmiddels weten we beter: het gaat om een hardnekkige, invasieve exoot die serieuze problemen kan veroorzaken voor eigenaars van percelen en woningen.
In het verleden heb ik een zaak behandeld over de aanwezigheid van Japanse duizendknoop op een perceel van een verkochte woning. De vraag was toen of de aanwezigheid van die plant als een verborgen gebrek kon worden aangemerkt. Die zaak is destijds geëindigd doordat de eisende partij het erbij liet zitten, waardoor de rechter zich niet inhoudelijk over de vraag hoefde uit te spreken.
In de periode 2019–2022 was er in Nederland nog weinig jurisprudentie over de aanwezigheid van Japanse duizendknoop op percelen of bij de koop van een woning. In Engeland was dat anders: daar bestond al rechtspraak waarin de aanwezigheid van Japanese knotweed werd gezien als een risico dat kon leiden tot een vordering tot schadevergoeding. Niet vreemd, want het is een behoorlijk invasieve plant.
Japanse duizendknoop in het dagelijks straatbeeld
Wie de plant eenmaal heeft opgezocht via Google, gaat hem overal zien. Vooral in de zomerperiode duikt Japanse duizendknoop massaal op rondom snelwegen en kanalen, maar ook in parken en op bouwterreinen. De plant komt op veel plekken in het wild voor, maar ook op particuliere percelen – en juist daar wordt het interessant vanuit juridisch oogpunt.
Want wat als u een woning koopt en later blijkt dat delen van de tuin of het perceel zijn aangetast door Japanse duizendknoop? Of wat als de plant vanaf het perceel van de buren uw grond op kruipt? Wie is dan waarvoor aansprakelijk, en welke verplichtingen rusten er op een eigenaar?
Arrest hof Arnhem-Leeuwarden: zorgplicht voor de eigenaar
Recent, op 2 september 2025, heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden een interessant arrest gewezen (ECLI:NL:GHARL:2025:5594). Het hof komt daarin tot de conclusie dat op de eigenaar van een perceel een zorgplicht rust in geval van aanwezigheid van Japanse duizendknoop.
Kort gezegd: de eigenaar moet ervoor zorgen dat de Japanse duizendknoop op adequate wijze wordt bestreden. Laat hij dat na, dan kan dat als onrechtmatig worden aangemerkt, met schadevergoeding als mogelijk gevolg. Dat is een belangrijk ijkpunt in de jurisprudentie over Japanse duizendknoop, temeer omdat de vordering in eerste aanleg nog was afgewezen.
Met dit arrest wordt duidelijker dat eigenaren niet rustig kunnen afwachten als de plant op hun grond aanwezig is, zeker niet als daardoor schade bij derden kan ontstaan.
Rechtbank Overijssel: verwijderingsplicht op kosten van verkoper
Begin 2025 wees de rechtbank Overijssel al een verstrekkende uitspraak in een zaak waarin Japanse duizendknoop een grote rol speelde op een zeer omvangrijk landgoed. Grote delen van het perceel waren als het ware “vervuild” met Japanse duizendknoop.
De rechtbank veroordeelde de verkoper om de Japanse duizendknoop op eigen kosten te verwijderen (Rechtbank Overijssel, locatie Almelo, 26 maart 2025, ECLI:NL:RBOVE:2025:2484). In de praktijk is dat een enorme opgave, omdat de plant zeer hardnekkig is en het lastig is om deze definitief te verwijderen. Juist dat maakt de aanwezigheid van Japanse duizendknoop zo ingrijpend voor de waarde en het gebruik van een perceel.
Verborgen gebrek, zorgplicht en aansprakelijkheid
Deze uitspraken laten zien dat de aanwezigheid van Japanse duizendknoop al snel verder gaat dan “een lastige plant in de tuin”. De gevolgen kunnen raken aan:
- de vraag of sprake is van een verborgen gebrek bij koop van een woning of perceel
- de zorgplicht van de verkoper om de koper goed te informeren
- de zorgplicht van de eigenaar om verdere verspreiding en schade te voorkomen
- mogelijke aansprakelijkheid en schadevergoedingsplicht als niet adequaat wordt opgetreden
Of in een concreet geval sprake is van een verborgen gebrek of een toerekenbare tekortkoming, hangt af van alle omstandigheden: wat was bekend, wat mocht de koper verwachten, wat is er verteld, hoe ernstig is de aantasting en welke afspraken zijn er gemaakt.
Een ontwikkeling om te blijven volgen
Kortom: op het gebied van de aanwezigheid van Japanse duizendknoop is sprake van een interessante juridische ontwikkeling. De verwachting is dat deze uitspraken zullen leiden tot nieuwe procedures en verdere uitkristallisatie in de jurisprudentie.
Of de lijn van het hof Arnhem-Leeuwarden breed gevolgd gaat worden door andere rechters, zal de komende jaren moeten blijken. Voor kopers, verkopers en andere eigenaren van grond is het in ieder geval raadzaam om de aanwezigheid van Japanse duizendknoop serieus te nemen – zowel bij de aan- of verkoop van een woning als bij geschillen met buren of andere betrokkenen.
Twijfels over Japanse duizendknoop op of naast uw perceel?
Twijfelt u over de aanwezigheid van Japanse duizendknoop op of naast uw perceel, of speelt dit bij de (ver)koop van een woning of landgoed? Dan is het verstandig om tijdig advies in te winnen, zowel juridisch als technisch.
Wilt u hierover sparren of uw situatie laten beoordelen, neem dan gerust contact op.